Η Ευρώπη δείχνει τον δρόμο στην ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής έχει καταστεί ίσως από τα σημαντικότερα επίδικα της εποχής μας, ιδιαίτερα μετά την εποχή της πανδημίας, που κατακερματίστηκαν πλήρως τα όρια ανάμεσά τους. Κατά την περίοδο της πανδημίας, για πολλούς ανθρώπους παγκοσμίως το σπίτι τους έγινε και το νέο τους γραφείο. Όμως στην μετά-covid εποχή, στην εποχή δηλαδή της μαζικής επιστροφής στο γραφείο, η επανατοποθέτηση των ορίων μεταξύ της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής έρχεται να απασχολήσει μεγάλο μέρος των αναλυτών.
Ποια είναι όμως η κατάσταση αυτή στην Ευρώπη του 2025; Σύμφωνα με τον Δείκτη Ισορροπίας Ζωής – Εργασίας, η Ευρώπη είναι η ηγέτιδα ήπειρος σε ό,τι έχει να κάνει με την την ισορροπία που αναφέρθηκε. Συγκεκριμένα, επτά ευρωπαϊκές χώρες κατατάσσονται στις δέκα πρώτες θέσεις της φετινής παγκόσμιας μελέτης, ενώ στις 20 πρώτες θέσεις βρίσκονται τουλάχιστον 16 χώρες της γηραιάς ηπείρου.
Κορυφαία παγκόσμια προτεραιότητα
Σε όλη την Ευρώπη, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι επαναπροσδιορίζουν τι σημαίνει να ζεις και να εργάζεσαι καλά. Η ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής κατατάσσεται πλέον ως η κορυφαία παγκόσμια προτεραιότητα για τους εργαζομένους, ξεπερνώντας το μισθό.
Οι άνθρωποι θέλουν χρόνο για να φροντίζουν την οικογένειά τους, να επιδιώκουν σχέδια που τους ενθουσιάζουν, να ανανεώνονται. Θέλουν την ελευθερία να εργάζονται όταν και όπου είναι πιο παραγωγικοί. Και θέλουν συστήματα που προστατεύουν το δικαίωμά τους να αποσυνδέονται.
Πάμε να δούμε ποιες χώρες ξεχωρίζουν στην Ευρώπη; Ενώ ορισμένες χώρες εφαρμόζουν ισχυρές πολιτικές θέτοντας στο επίκεντρο τους εργαζόμενους, άλλες έχουν πιο περιοριστικές ή ξεπερασμένες προσεγγίσεις. Η Ευρώπη μπορεί να πρωτοστατεί στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις μπορούν να θεωρούν δεδομένη την ευημερία των εργαζομένων.
Οι χώρες που κατατάσσονται στις πρώτες θέσεις συνήθως υπερέχουν σε τομείς όπως οι νόμιμες ετήσιες άδειες και οι αποδοχές μητρότητας, ενώ παράγοντες όπως η δημόσια ασφάλεια και η υγειονομική περίθαλψη αποτελούν επίσης βασικούς δείκτες μιας προσέγγισης που δίνει προτεραιότητα στον άνθρωπο.
Ας δούμε αναλυτικά τη λίστα
- Ιρλανδία
- Ισλανδία
- Βέλγιο
- Δανία
- Γερμανία
- Σλοβενία
- Φινλανδία
- Νορβηγία
- Πορτογαλία
- Ισπανία
Πριν προχωρήσουμε στην ανάλυση του τι συμβαίνει στην κάθε χώρα και βρίσκεται στον εν λόγω κατάλογο, είναι αναγκαίο να σημειώσουμε ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται ούτε μέσα στην κορυφαία 20άδα. Συγκεκριμένα, βρίσκεται στην 25η θέση.
Η Ιρλανδία διατήρησε την πρώτη θέση μετά το μεγάλο άλμα που έκανε το 2024 και κάπως έτσι παραμένει η καλύτερη χώρα στην Ευρώπη για να ζει και να εργάζεται κανείς. Μάλιστα, η βαθμολογία ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και κοινωνικής ζωής βελτιώθηκε φέτος χάρη στην περαιτέρω βελτίωση της βαθμολογίας ασφαλείας και στη μείωση του μέσου εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας.
Στην συνέχεια, έρχεται η Ισλανδία, η οποία διαθέτει παρόμοια χαρακτηριστικά με την Ιρλανδία στον δείκτη ισορροπίας προσωπικής – επαγγελματικής ζωής. Η Ισλανδία μπορεί να έχει έναν σχετικά μικρό πληθυσμό σε σύγκριση με τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά έθνη, αλλά είναι επίσης και μία από τις χώρες της Ευρώπης που είναι πιο φιλικές προς τους εργαζομένους.
Στην πραγματικότητα, η χώρα θεωρείται η ασφαλέστερη και η πιο φιλική προς τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα της Ευρώπης. Επιπλέον, όπως πολλοί από τους σκανδιναβικούς γείτονές της, είναι μια από τις πιο ευτυχισμένες χώρες της ηπείρου. Μόνο η Φινλανδία έχει υψηλότερη βαθμολογία από αυτή την άποψη.
Το Βέλγιο κατάφερε να ανέβει στην τρίτη θέση έχοντας σταθερά εδραιώσει τη φήμη του ως μια από τις καλύτερες χώρες στην Ευρώπη αναφορικά με την ισορροπία προσωπικής – επαγγελματικής ζωής. Αν και δεν βρίσκεται στην κορυφή της κατάταξης, το Βέλγιο σημειώνει σταθερά καλές επιδόσεις σε όλους τους τομείς. Το γεγονός ότι είναι ένας από τους καλύτερους προμηθευτές σοκολάτας στον κόσμο, σίγουρα βοηθάει.
Από τις χώρες της γηραιάς ηπείρου, μόνο το Λουξεμβούργο, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία προσφέρουν υψηλότερο κατώτατο μισθό από το Βέλγιο. Οι Βέλγοι αφήνουν επίσης άφθονο χρόνο για δραστηριότητες εκτός εργασίας, ενώ η χώρα έχει μία από τις υψηλότερες βαθμολογίες δημόσιας ευτυχίας.
Πολλοί ξένοι συνδέουν τη Δανία με την υψηλή ποιότητα ζωής – και δικαίως – αφού η χώρα εισήγαγε στον κόσμο την έννοια του «hygge» (εν συντομία: το να αφιερώνεις χρόνο μακριά από τους ρυθμούς της καθημερινότητας για να είσαι μαζί με τους ανθρώπους που αγαπάς ή ακόμη και μόνος σου). Πέρα από αυτό οι Δανοί θεωρούνται ως ειδικοί στο «να διατηρούν τη ζωή και την εργασία σε τέλεια ισορροπία». Καταρχάς, η Δανία κατατάσσεται μόνο πίσω από την Φινλανδία σε ό,τι έχει να κάνει με την δημόσια ευτυχία, ενώ με 32,5 ώρες έχει τη δεύτερη μικρότερη μέση εργάσιμη εβδομάδα στην Ευρώπη. Οι πολιτικές της Δανίας σχετικά με την ετήσια άδεια, την άδεια ασθενείας και την αποζημίωση μητρότητας είναι επίσης από τις πιο γενναιόδωρες στην Ευρώπη.
Αν ρωτήσει κανείς να του περιγράψουν έναν τυπικό γερμανικό χώρο εργασίας, οι περισσότεροι ίσως απαντήσουν με τους όρους «πρακτικός», «συνεπής» και «επαγγελματικός». Αλλά ενώ αυτά τα χαρακτηριστικά αναγνωρίζονται συχνά ως γνωρίσματα της εργασιακής κουλτούρας της Γερμανίας, η χώρα γίνεται ταυτόχρονα συνώνυμη με μια ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Η ισχυρή επίδοση της Γερμανίας, η οποία ανέβηκε δύο θέσεις φέτος, οφείλεται εν μέρει στην αύξηση του νόμιμου επιδόματος ασθένειας, καθώς και σε σημαντικές βελτιώσεις στη δημόσια ασφάλεια, την ευτυχία και την ένταξη των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων. Η Γερμανία διαθέτει επίσης έναν από τους υψηλότερους κατώτατους μισθούς στην γηραιά ήπειρο και μία από τις συντομότερες μέσες εβδομάδες εργασίας (33,2 ώρες).
Ανεβαίνοντας τρεις θέσεις από την 9η σε προηγούμενη κατάταξη, η Σλοβενία μπορεί να μην είναι η πρώτη χώρα που σκέφτεστε αν σκοπεύετε να μετακομίσετε για δουλειά. Αλλά δεν πρέπει να την παραβλέψετε – όχι μόνο επειδή διαθέτει μερικά από τα πιο όμορφα και ποικίλα τοπία στην Ευρώπη, αλλά επειδή η χώρα είναι σχετικά προσιτή και φιλική προς τους εργαζόμενους. Ένα από τα μειονεκτήματα είναι ότι μέση εβδομάδα εργασίας (37,6 ώρες) είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε άλλη χώρα της δεκάδας, αλλά από την άλλη η Σλοβενία προσφέρει ένα αρκετά γενναιόδωρο δικαίωμα νόμιμης άδειας και υψηλά ποσοστά επιδόματος ασθένειας και μητρότητας. Θεωρείται επίσης μία από τις ασφαλέστερες ευρωπαϊκές χώρες να ζει κανείς.
Η Φινλανδία είναι συνώνυμη με την επιτυχία. Κατατάσσεται ως η πιο ευτυχισμένη χώρα στον κόσμο τα τελευταία οκτώ χρόνια και η ικανοποίηση των Φινλανδών οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως τα χαμηλά ποσοστά εγκληματικότητας, η υψηλής ποιότητας εκπαίδευση, η ισότητα των φύλων, το ισχυρό σύστημα κοινωνικής υποστήριξης και η υπεράσπιση του «δικαιώματος όλων» να περιφέρονται ελεύθερα στη φύση. Η εργασιακή κουλτούρα αποτελεί ίσως έναν σημαντικό παράγοντα για την υψηλή βαθμολογία ευτυχίας, καθώς ο ελεύθερος χρόνος θεωρείται απαραίτητος. Η μέση εργάσιμη εβδομάδα είναι μόλις 33,8 ωρών και το δικαίωμα των 38 ημερών νόμιμης ετήσιας άδειας, συμπεριλαμβανομένων των αργιών, καθιστά τη Φινλανδία μια από τις πιο γενναιόδωρες χώρες στις άδειες των εργαζομένων.
Η Νορβηγία έπεσε δύο θέσεις φέτος, αλλά παραμένει συνώνυμη με μια ισχυρή, συμπεριληπτική κουλτούρα στον χώρο εργασίας. Οι χειμώνες μπορεί να είναι μακρείς και σκοτεινοί, ενώ και το κόστος ζωής δεν είναι σκοτεινό, αλλά η Νορβηγία διαθέτει υψηλό βιοτικό επίπεδο και μια στάση ζωής που δίνει προτεραιότητα, όπου ο χρόνος σε εξωτερικούς χώρους θεωρείται σχεδόν αδιαπραγμάτευτος. Από τις χώρες της πρώτης δεκάδας μόνο η Δανία έχει μικρότερη εργάσιμη εβδομάδα από τις 32,6 ώρες της Νορβηγίας. Η χώρα θεωρείται η δεύτερη πιο φιλική προς την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ στην Ευρώπη.
Η Πορτογαλία κατάφερε να σκαρφαλώσει τρεις θέσεις από την περσινή κατάταξη κατακτώντας μια θέση στη δεκάδα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δίνει μεγάλη σημασία στην διατήρηση μιας υγιούς εργασιακής κουλτούρας, μιας κουλτούρας που εξισορροπεί την επαγγελματική ευθύνη, ενώ παράλληλα αφήνει περιθώριο για τους φίλους, την οικογένεια και την αναψυχή εκτός του χώρου εργασίας. Είναι μια από τις ασφαλέστερες χώρες να ζήσει κανείς στην Ευρώπη καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση πίσω από την Ελβετία, την Αυστρία, την Ιρλανδία και την Ισλανδία. Αν εργάζεστε στην Πορτογαλία δικαιούστε άδεια 35 ημερών μετ’ αποδοχών, συμπεριλαμβανομένων των αργιών. Η ασφάλεια της χώρας σε συνδυασμό με το ζεστό κλίμα και την πληθώρα ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων, καθιστούν την Πορτογαλία έναν από τους καλύτερους προορισμούς στην Ευρώπη για να ζήσει και να εργαστεί κανείς.
Τέλος, η Ισπανία χτίζει την φήμη της ως μιας από τις κορυφαίες χώρες της Ευρώπης για την ευημερία των εργαζομένων, αφού εκτός από την ηλιοφάνεια σχεδόν όλο το χρόνο, μερικές από τις καλύτερες κουζίνες της Ευρώπης μπορεί να επιβάλλει μέσα από την χαλαρή κουλτούρα της μια απογευματινή «σιέστα». Η Ισπανία μπορεί να έχει αρκετά μεγάλη εργάσιμη εβδομάδα (36,3 ώρες) σε σύγκριση με πολλές από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η νόμιμη πολιτική ετήσιας άδειας της χώρας (31 μέρες άδειας μετ’ αποδοχών) είναι από τις πιο γενναιόδωρες στην Ευρώπη.
